Çetin TEK

Çetin TEK

BENİM KALEMİMDEN

SİNOP BELEDİYESİ  KURULUŞ TARİHİ VE BAŞKANLARI

12 Mayıs 2021 - 15:22

SİNOP BELEDİYESİ  KURULUŞ TARİHİ VE BAŞKANLARI

1864 Tarihinde yayınlanan Vilayet Nizamnamesi, Osmanlı mülki idaresi açısından bir dönüm noktasıdır. Türkiye'de çağdaş anlamdaki belediye yönetimleri, 1864 Vilayet Nizamnamesine göre oluşturulmaya başlamıştır. Merkezin yükünü azaltmak için, kentin bayındırlığı, altyapı inşası, temizlik, aydınlatma, narh, çarşı ve pazar işleri, itfaiye gibi konularda yetkili olmak üzere liva ve kaza merkezlerinde seçilmiş üyelerden oluşan birer belediye meclisi kurulmasına karar verilmiş.
Sinop Belediyesi hakkında 1286 tarihli Salnamede herhangi bir bilgiye rastlanmamış olup, 1287 ( M.1870) tarihli Salnamede belediye reis ve azalarının isimleri mevcuttur. 1287 tarihli Kastamonu Salnamesine göre Sinop Sancağının ilk Belediye Reisi Osman Efendidir. Sinop Sancağında belediye meclisine başkanlık edecek, kararları uygulayacak ve vilayet ile belediye ilişkilerini düzenleyecek olan belediye Reisi Sinop Mutasarrıfı Mustafa Bey tarafından atanmış olmalıdır.
İlk meclis azaları ise, Süleyman Efendi, Hacı Mustafa Efendi, Ahmet Şükrü Efendi, Hacı Hurşit Ağa, Yorgi Ağa,  Simo Ağa olmuştur. Katip Abdullah Efendi, sandık emini Yorgi Efendidir.
Salnamelerde Belediye Başkanları ve Belediye Meclisi üyeleri birlikte verilmiştir. Mecliste genellikle 6 üye olmakla beraber son yıllara doğru sayının 9 hatta 10 olduğu görülmektedir. Belediye teşkilatında belediye başkanı ve meclis üyelerinin  dışında katıp, sandık emini, müfettiş, gazhane memuru, çavuşu, aşı memuru, tabip gibi personellerin de istihdam edildiği anlaşılmaktadır. 1869 yılında 1 nolu salnamede belediye meclisi üyeleri ve belediye başkanı yazılmamıştır.
Kastamonu Salnamelerinde ki kayıtlara göre 1869 yılında Sinop Belediyesinin Kurulu olduğu anlaşılmıştır. Bir önceki yıl Salnamesinde olmayışına bakılırsa 1869 yılında kurulmuş olması   muhtemeldir. Ancak, kesin kuruluş tarihinin başka kaynaklardan da teyit edilmesi gerekir. Osmanlı döneminde taşra kentlerinde belediyeciliğin 1864 yılında başladığı göz önünde bulundurulursa, o tarihlerde Cami-i Kebir, Meydankapı, Kaleyazısı, Kefevi ve Varoş isimleriyle 5 mahalleye  ve yaklaşık 6.000 nüfusa sahip olan Sinop'ta belediyenin 1869 gibi erken bir tarihte kurulmuş olması ilginçtir.  
Kayıtlarda görüldüğü gibi Belediye başkanları Müslümanların arasından seçilmiştir. Ancak, belediye meclis üyeleri arasında Gayrimüslimler de vardır. İlk yıllarda belediye personeli olarak bir katip ve bir sandık emini çalışırken ilerleyen yıllarda bunlara ek olarak çavuş, aşı memur, tabip ve gazhane memuru kadrosuyla da personeller çalışmıştır.
Sinop Belediyesinin kendisine ait ilk müstakil binası Bekir Paşanın mutasarrrıflığı ve Hacı Hasan Hüseyin Remzi Efendi merhumun belediye riyaseti zamanında 1323 H. ( 1905 M. ) senesinde ianei ahali ile ve hükümet Caddesi üzerinde Rum bina ustalarına yaptırılmıştır.
1905 yılında yapılan kagir olan bu bina iki katlı olup şimdiki Atatürk Caddesi üzerinde yapılmıştır. 1970'li yıllara  kadar korunan bina, Enver Bahadır'ın Belediye Başkanlığı döneminde yıkılarak yerine şimdiki mevcut bina yaptırılmıştır.
Sinop Belediye Başkanları ise 1- Osman Efendi (1870-1871) Sinop'un ilk Belediye Başkanı. 2 - Abdülkerim Efendi (1871-1872) 3 - Osman Nuri Efendi ( 1872-1873) (1875-1876) (1892-1894) Cumhuriyetin ilanına kadar farklı zamanlarda en fazla belediye başkanı olarak atanan kişidir. 4 - Seyit Muhammed Efendi ( 1873-1874 ) 5- Veli Ağa ( 1874-1875) 6- Hüseyin Efendi (1876-1878) 7 -  ?  ( 1878-1879) Bu dönemin belediye başkanına kayıtlarda rastlanmamıştır. 8 - Ahmet Fuat Efendi (1879-1881) 9 - Mustafa Galip Efendi (1881-1882) 10 - Asım Efendi (1882-1883) 11 - Hacı İzzet Efendi (1888-1889) 12- Aziz Efendi (1890-1892) 13 -  Rıza Bey ( 1894-1895) 14 - Ömer Ağazade Mehmet Tufan (1895-1896) 15 - Hacı Hasan Efendi (1896-1901) 16 - İzzet Efendi (1901-1903) 17 - Hacı Hasan Hüseyin Efendi (1903-1908) 18 - İzzet (Koca) Efendi           
 (1908-1912) 19 - Rasim Bey (1912-1916) (1919-1920)  20 - Mehmet Rüştü Efendi ( 1916-1918) 21 - Vehbi Bey (1920-1922) 22 - Berber Müftüzade Osman Efendi (1922-1924) 23 - Hacı Kademzade Remzi  Bey (1924-1926) 24 - Nuhzade Akif Bey ( 1926-1927) 25 - Mustafa İzzet Bey (1927-1928) 26 - Abdullah Batur (1930-1941) 27 - Sadık Yıldırım (1941-1942) 28 - Ali Aşkar Ersoy (1942-1946)  29 - Sami Dernekbaşı (1946-1947) 30 - Şevket Şekeroğlu (1947-1960) 31 - Şevket Esen (1960-1962)   32 - Fikret Ersanlı (1960-1962) 33 - Hasan Raci Kantarcıoğlu (1963-1968) 34 - Sıtkı Levent (1968-1973) 35 -  (Enver Bahadır (1973-1976) 36 - Haydar Yılmaz (1976-1980) 37 - Necati Özen (1980-1980) 38 - İsmail Baş (1980-1982) 39 - Ali İhsan Erdal (1982-1983) 40 - Hasan Onay (1983-1984) 41 - Arif Üçüncü (1983-1984)  42 - Aydın Atakan (1984-1989) 43 - Ali Karagülle (1989-1999) 44 - Hamza İnce (1999-2004) 45 - Zeki Yılmazer (2004-2009)
46 - Baki Ergül (2009-2019) 47 - Barış Ayhan (2019 - .... )
 

Bu yazı 320 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum
  • Yorum yazabilmek için lütfen üye girişi yapınız.